17 Δεκεμβρίου 2016

Η Στέρηση της Ελευθερίας







 Θα πρέπει πρώτα ν’ ασχοληθούμε με ζητήματα πιο πρακτικά, αναγκαία ως προς το ζην και την αξιοπρέπειά μας, και μετά ν’ ασχοληθούμε με πράγματα πιο κοντά στην καρδιά μας και την ολοκλήρωσή μας. Η μία μέριμνά μας, η πρώτη, θ’ ανοίξει το δρόμο για τη δεύτερη. Γιατί αν τα πρώτα ζητήματα δεν είναι εξασφαλισμένα και διασφαλισμένα πως θ’ ασχοληθεί ο νους με τα δεύτερα; που ούτε καν τα βλέπει κι ελάχιστα τον αφορούν, καθώς τα ζητήματα της διαβίωσης είναι πιο επιτακτικά και πάντα της παρούσης, ενώ τα δεύτερα πιο γλυκά. Ολοκληρώνουν βέβαια τον άνθρωπο, όμως εκείνα που κανείς αγαπά να κάνει και τον γεμίζουν... σπάνια είναι εκείνα τα ίδια που τον θρέφουν. Μεγάλος ο διχασμός της καρδιάς, ανάμεσα σ’ ένα πρέπει κι ένα θέλω.

 Όλοι οι άνθρωποι έχουν τη φυσική ροπή να ολοκληρωθούν και να γεμίσουν την καρδιά τους με χαρά, να εξαλειφθεί ο παραμικρός καταναγκασμός από τη ζωή τους, ν’ ακολουθούν και να υπακούν μόνο στον ρυθμό της καρδιάς τους. Μα συνήθως υπάρχουν δύο τικ τακ:  ένα του κατεπείγοντα χρόνου ένα της άχρονης καρδιάς. Ένα του σώματος που ουρλιάζει ένα του πνεύματος που δυσανασχετεί και περιμένει. Και το σώμα προηγείται. Το πνεύμα και χωρίς τροφή ζει. Τη μέριμνα και τη φροντίδα μοιραία τα παίρνει το τικ τακ του ρολογιού, το τικ τακ της καρδιάς σωπαίνει και λουφάζει. Ως να εξαγριωθεί και να σου ορμήσει κάποια νύχτα η ίδια σου η επανάσταση να σου βγάλει τα μάτια.

 Ο άνθρωπος, μοιραία, θα κυνηγήσει εκείνο που χρειάζεται για να επιβιώσει. Για το μεγαλύτερο ποσοστό των ανθρώπων, γίνεται αυτή η μία μέριμνα όλη η ζωή τους. Αποκομίζει όλο το ενδιαφέρον τους νύχτα και μέρα, τους απορροφά ολοκληρωτικά. Κάτι άλλο έξω απ’  αυτή την πρώτη μέριμνα δεν βλέπουν να υπάρχει. Δουλειά, χρήμα, ζωή, σκέφτονται. Πως αλλιώς; και στα ενδιάμεσα κενά λίγη διασκέδαση για ξεγέλασμα. Μα κι η κουβέντα της γύρω από εκείνα που απασχολούν. Ένας σκέτος εγκλωβισμός.  
 Κι όσο η ανάγκη πιέζει κι η ανασφάλεια σκούζει... τόσο ο άνθρωπος περιχαρακώνεται γύρω απ’ τα επείγοντα.
 Για ποια ολοκλήρωση, λέει, μου μιλάς; τον μισό μου εαυτό πασχίζω να εξασφαλίσω. Πόσο μάλλον ν’ ασχοληθώ με τον ολόκληρο. Για ποια ανάγνωση, για ποιο πνεύμα, για ποια αυτογνωσία μου ζητάς να έχω νου και μυαλό; εφόσον μυαλό μού έχει μείνει μόνο για το στομάχι μου.
 Μυαλό και στομάχι σε μένα έχουν γίνει ένα, λέει ο άνθρωπος. Πέρα απ’ το στομάχι μου λιγάκι να δω και το στομάχι μου ουρλιάζει και με γυρεύει πίσω. Γυρεύει πίσω την προσοχή μου κι εγώ είμαι πάντα εκεί που είναι στραμμένη η προσοχή μου. Κι η προσοχή μου είναι στραμμένη σ’ αυτή τη στοίβα με τα γραμμάτια που γυρεύουν πληρωμή.

 Φώναζε εσύ και λέγε για τις ομορφιές της ζωής και την τρέλα της. Μα θα είναι πάντα σαν να λες σ’ έναν που πνίγεται για τις ομορφιές της θάλασσας.
 Με το νου και την προσοχή μου στραμμένη στην επιβίωσή μου… κι ίσα με το ζόρι επιβιώνω. Φαντάσου να πάρω την προσοχή μου απ’ αυτήν και να τη ρίξω πίσω απ’ αυτήν, εκεί που με περιμένουν - ίσα που τις υποψιάζομαι δηλαδή να υπάρχουν - οι δαντελωτές ακρογιαλιές της ζωής κι οι παραμυθένιες σαγήνες της.

  Μα πως να περάσω, λέει ο άνθρωπος, αυτό το άγονο νησί που στέκει ανάμεσά μου με τους ιπτάμενους καρχαρίες; αυτή την έρημο των προσδοκιών της ύλης μου, για να κοιτάξω πέρα απ’ αυτό την ανοιχτή θάλασσα; που τρέχουν τα προβλήματά μου, στο μέτωπό μου,  σαν αυτοκίνητα αγωνιστικά.  Έχω απομείνει σ’ αυτό το ξερονήσι, λέει ο άνθρωπος, και φυσώ τη γούνα μου πού άρπαξε φωτιά. Κι εσύ μου λες ν' ασχοληθώ με μένα. Μα εγώ, για μένα, μόνο λιγάκι υπάρχω, επειδή έχω θέσει τον εαυτό μου στην υπηρεσία - την όποια υπηρεσία. Αν με ρωτήσεις γιατί το έχω κάνει και ποιος σ’ εμένα ζει... η απάντηση είναι πάντα: ζω για να ζήσω.
 Και ζώντας έτσι για να ζήσω νά που έχω φτάσει κιόλας στη μέση ηλικία και δεν έχω άλλο τρόμο σου το ομολογώ, παρά αυτόν της σύνταξής μου.

 Να κοιτάξω, μου ζητάς, πίσω απ’ αυτήν την κατάσταση; μα μόνο κάτι μυρμήγκια βλέπω πίσω απ’ αυτήν την κατάσταση κι αυτά να σκαρφαλώνουν μέσα απ’ το αίμα μου, ως τα μάτια μου. Γι’ αυτό σου λέω, άφησέ με εδώ σ’ αυτή τη γωνιά τη ζωή μου να την ονειρεύομαι και ν’ αγοράζω λαχείο. Με βρήκαν στο δρόμο και δύο παιδιά, μια γυναίκα με φούστα κλαρωτή και μερικοί κοκαλιάρηδες πρόγονοι.

  Εγώ, λέει ο άνθρωπος, είμαι κάτι που τρέχει - αν αυτό έχει σκοπό.
Μα το να ζεις σήμερα, είναι ένας σκοπός ανώτερος από εκείνον του να ζεις. Κι αν θέσουμε ως ανώτερο σκοπό το να ζεις καλά, δεν ξέρω άλλο τρόπο να τον καταφέρω εκτός εκείνου του να ζω, να ζήσω. Γιατί αν δεν ζήσω σήμερα πως θα φτάσω να ζήσω αύριο;  γιατί πως θα ζήσω καλά χωρίς να ζω έστω και χάλια, έστω και δύσκολα, έστω και μέτρια; γι’ αυτό, επίτρεψέ μου, απ’ αυτή τη ζωή την ονειρεμένη που λες, να κρατήσω μόνο τη σειρήνα της και τη φλογέρα της, κάπου στο βάθος να παίζουν σαν επιδίωξη και σαν παρηγοριά. Γιατί αυτό που υπάρχει ανάμεσα σε μένα και την ποθητή μου ζωή, δεν είναι ένα απλό εμπόδιο μα ένας συμπαγείς βράχος - ας το πω καλύτερα βουνό. Για να κοιτάξω πίσω του πρέπει να ψηλώσω. Για να ψηλώσω, όπως έχω φτάσει να το αισθάνομαι, πρέπει να πατήσω πάνω στα λεφτά. Μόνο του γίνεται, λέει ο άνθρωπος. Κάθε φορά που βάζει κάποιος μια δεσμίδα χαρτονομίσματα κάτω απ΄τα πόδια μου εγώ ανεβαίνω. Κάθε φορά που την αφαιρεί πέφτω. Είναι ακριβώς σαν το ποδήλατο χωρίς χέρια. Εγώ μόνο το πετάλι παίζω, το τιμόνι το κρατούν τα λεφτά. 
 Κι όταν φτάσει η ώρα να πατήσω πάνω στα λεφτά, τίποτα δεν υπάρχει πίσω του. Γιατί το βουνό έγινε καρδιά πια κι η ψυχή πέτρα. Κι όταν φτάσω στην ποθητή μου ζωή και στη χαρούμενή  μου – αν φτάσω ποτέ – δεν έχω μήτε πόθο μήτε χαρά να τη ζήσω. Κι αν φτάσω στην ευτυχισμένη ζωή που ονειρεύομαι… δεν έχω ίχνος ευτυχίας μέσα μου.
 Πως να περάσω απ' το ένα να φτάσω στο άλλο που το ένα νιώθω από μένα να μην εξαρτάται; λέει ο άνθρωπος.

 Είμαι ένας όμηρος, λέει. Ένας όμηρος της ζωής μου, της σημερινής ζωής μου. Και η σημερινή ζωή μου είναι τόσο παλιά που με σκέπασε πια. Να εξασφαλίσω τη ζωή μου για να ζήσω, μα η εξασφάλιση της ζωής μου έχει φτάσει να γίνει αυτό που ζω, δεν μπορώ να τα διαχωρίσω πια. Δεν υπάρχει κάτι άλλο για μένα που να το αντιλαμβάνομαι ως ζωή, απ’ το να ζω για να ζήσω κάποτε.

Όπως καταλαβαίνεις, λέει ο άνθρωπος, αυτή η κατάσταση είναι η στέρηση της ελευθερίας μου.



Δημοσίευση σχολίου

Το Πλήθος των Μοναχικών

Υπάρχουν άνθρωποι που αγωνίζονται μες στους ανθρώπους φέρνουν στα μάτια τους το φως προσπαθούν αλη...